مدیریت ایمنی وبهداشت حرفه ای

ایمنی و بهداشت حرفه اي نظامی براي پیشگیري از جراحات و بیماریهاي ناشی از کار با هدف بهبود شرایط کار و حفظ و ارتقاء سلامت کارگران می باشد.

حفظ، صیانت و ارتقاء سلامت نیروي کار کشور از طریق تأمین محیط کار سالم و پیشگیري از حوادث و بیماریهاي شغلی از اهداف توسعه پایدار نظام جمهوري اسلامی ایران می باشد. رشد دانش و تکنولوژي در کنار توسعه روزافزون واحدهاي صنعتی در کشور منجربه انتشار آلاینده هاي مختلف و عوامل مخاطره زا در محیط کار می گردد. لذا نقش بهداشت حرفه اي در کنترل این عوامل و ایجاد محیط کار سالم داراي اهمیت بسزایی بوده وبهداشت حرفه اي موجب ارتقاء و حفظ بالاترین درجه سلامت جسمی، روانی و اجتماعی کارگران در تمام مشاغل می گردد .

بهداشت حرفه اي با پرداختن به امور بهداشتی و درمانی قریب 16 میلیون جمعیت شاغل کشور در بخشهاي مختلف صنعت، معدن، کشاورزي و خدمات نه تنها سلامتی آنها را در نظر داشته بلکه تأثیر مثبت و انکارناپذیري در افزایش بهره وري، کیفیت محصولات، رضایت شغلی و شاخص کیفیت زندگی خواهد داشت.

تلاش و کوشش همه کارشناسان بهداشت حرفه اي چه در عرصه خدمات دولتی و چه در سنگر محیط هاي صنعتی بیانگر اهمیت و نقش جایگاه بهداشت حرفه اي به عنوان ابزاري سودمند در حفظ و صیانت نیروي انسانی بعنوان سرمایه اصلی کشور بر کسی پوشیده نیست.

هدف اصلی ایمنی و بهداشت حرفه اي مدیریت احتمال خطرات شغلی است. براي رسیدن به این هدف باید ارزیابی خطر و احتمال خطر براي تعیین عوامل سببی صدمه به کارگران و اموال انجام گیرد و روشهاي پیشگیري و حفاظنی مناسبي به اين منظور پیش بینی و اجرا گردد.

هدف از سيستم مديريت ايمني وبهداشت حرفه اي دسترسی به روشی براي سنجش و ارتقاء اقدامات براي پیشگیري از بروز بیماري و صدمات ناشی از کار از طریق مدیریت موثر خطرات و ریسکها در محیط کار می باشد

مفهوم کلی این فرایند با چند واژه در چرخه دمینگ شامل: برنامه ریزي، اجرا، ارزشیابی و کنترل و بازنگري مشخص شده و در سال 1950 براي پایش عملیات کسب و کار و بر پایه استمرار ارائه شده است.

در مبحث مديريت ایمنی و بهداشت حرفه اي عبارت "برنامه ریزی" به سیاستگذاری ایمنی وبهداشت حرفه اي كه خود شامل تعیین منابع، تعیین مهارتهاي موردنیاز و سازماندهي سیستم، تعیین خطر و ارزیابی ریسک اطلاق می گردد. ومنظور از عبارت "اجرا" مرحله اجراي برنامه هاي ایمنی و بهداشت حرفه اي است.

وعبارت "ارزشیابی و کنترل" مرحله اي است مربوط به سنجش کنشها و واکنشها در اجراي برنامه و نهایتا عًبارت "بازنگري" مرحله اتمام چرخه با بازنگري سیستم براي بهبود مستمر و تعالی سیستم درچرخه بعدي است.

هدف از ايجاد اين سيستم ،مكانيسمي جامع وسازمان يافته براي اجراي اقدامات مشترك ايمني وبهداشت حرفه اي دربين مديريت وكاركنان سازمان است.

رويكرد اين سيستم، خود ارزيابي وبهبود مستمر در اجراي تدابير پيشگيرانه وكنترلي ايمني وبهداشت شغلي است. سيستم مديريت ايمني وبهداشت حرفه اي( OSHMS) مي تواند ابزاري موثر براي مديريت خطرات خاص در هر صنعت ويا سازماني باشد .

اين سيستم كاربرد وسيعي در رفع نياز هاي ساده ايمني وبهداشت حرفه اي يك شركت يا كارگاه كوچك تا مخاطرات پيچيده در صنايع بزرگ توليد مواد شيميايي ويا معادن دارد .

در طول دهه گذشته سيستم هاي مديريت ايمني وبهداشت حرفه اي به طور گسترده اي در اغلب كشورها ي صنعتي ويا در حال توسعه به اجرا در آمده اند .نهادينه شدن آن به تركيبي از الزامات قانوني در قوانين ملي وترويج فرهنگ ملي واخذ داوطلبانه گواهی سيستم هاي متنوع ايمني وبهداشت حرفه اي نیاز دارد.

رويكرد سيستم مديريت ايمني وبهداشت حرفه اي بيش از يك دهه است كه مورد توجه دولتها ،موسسات ومديران در سطوح ملي وبين المللي قرار گرفته وانتظار مي رود كه كشور هاي بيشتري با ادغام سيستم هاي مديريت ايمني وبهداشت حرفه اي در برنامه هاي ملي خود به ابزاری براي ترويج وتوسعه استراتژيك مكانيسم هاي سازگار با محيط زيست در سازمانهاي خود دست يابند .

از آنجایی که هم سیستمهاي ایمنی و بهداشت حرفه اي که مقررات ایمنی و بهداشت حرفه اي را تنظیم می کنند و هم واحدهاي شغلی که مجبور به عملی کردن این مقررات بوده بایستی آهنگ سریع و مستمر این تغییرات را مورد توجه قرار دهند. در این شرایط استفاده از سیستمهاي ملی مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه اي می تواند گامی منطقی در تنظیم سرعت این حرکت باشد.

بکارگیري این سیستم به صورت سیستماتیک نظم و انسجام، هماهنگی، ساده سازي و تسریع در فرایند گذار از مقررات نظارتی سنتی به سمت روشهاي پیشگیري، حفاظتی و ارزیابی موثر را فراهم می آورد.